Friday, August 8, 2025

I KHAWVEL THLIRNA A PAWIMAWH CHHAN

_I Khawthlir Dan Thlak_

By Rick Warren
— August 08, 2025
“Amahah chuan engkim, vâna awm te, leia awm te, hmuh theih te, hmuh theih loh te siam a ni a; lalṭhutthlêng te, rorêlna te, lalna te, thuneihna te, engkim hi amah avânga siam a ni a, ama ta tûra siam a ni bawk.” [Kolossa 1:16]

Engnge i khawvel thlirna chu? Ṭawngkam danga sawi chuan, eng ang tarmit hmangin nge i khawvel chu i thlir? Nimin lam khan tunlai huna nunphung lar zual ṭhenkhatte kan tarlang tawh a – materialism, mimal nun dahsanna, nawmsit bawlna leh hmuh theih aṭanga ṭha chu ṭha mai anga ngaihna thute kan ngaithla a – chumi letling chiaha Pathianin min zirtirna pawh kan sawi bawk a nih kha. Vawiin hian a aia thuk zawkin kan zirho dawn a ni.  

*Naturalism.* Naturalism awmzia chu Pathian awm rinlohna [athesism] tihna a ni. Naturalism chuan Pathian a awm lo a ti a – emaw, a awm a nih pawhin, a pawimawh tak tak lo tiin a sawi. Naturalists te chuan leilunga thil thleng tam berte hi tihpalh thilthua thleng an ni tiin min zirtir a. “Tihpalh [accidents] vanga thleng vek an ni an ti. Siamtu ropui bik pawh a awm chuang lo. Kalphung nghet tak pawh a awm chuang lo. Pathian chu a awm lo hrim hrim a ni” an ti. 

Thuruk eng emaw tak ka lo hrilh ang che: Pathian chu a awm lo emaw, a pawimawh lo emaw a nih chuan nangmah pawh khan awmzia i nei miah lo tihna a ni ang. Chu chu a awmzia chu a ni, khawvel mumal taka hrilhfiah theihna awm chhun a ni ang. I hlutna bul chu Pathian aṭanga chhuak i nihna chu a ni a, a ngaihsak che a, a siam che a, a hmangaih che. 

Bible chuan hetiang hian a a sawi, “A nihna, mita hmuh theih loh, a chatuan thiltihtheihna leh a Pathianzia chu khawvêl siam tirh ata a thil siamahte chuan chiang taka hmuh theihin a lang a. Phatna tûr rêng an nei lo,” tiin [Rom 1: 20]. Sawina dang awm thei chu, leilung che velte hi kan en chuan – Pathian chu a awm lo a nih tih aiin – Pathian chu eng ang mi nge a nih ka hmu tam zawk. Thil siam thiam, thiltithei, inrelfel a nih tih kan hmu a; thil hrang hrang a tithei tih pawh kan hmu thei.  

*Mihring mihrinna [Humanism].* Humanism chuan i nunnaah khan thuneitu i ni tiin a sawi a – i hmalam hun chu i thu a ni a ti bawk. Mi eng emawzatte chu an ngaihtuahnaah anmahni chu a lailum ber laia an awm chung pawhin anmahni leh anmahni chu chibai an inbuk tih an pawm chuang lo, chu chu thil thleng dik tak a ni. Humanist te chuan leilung lai takah i awm a ni an ti. 

Bible chuan hetiang hian a sawi, “Pathian thutak aiin dâwt an thlang a, a siamtu chu biak aiin a siama chu biain a rawng an bâwl ta zâwk a. A siamtu chu chatuana fakin awm rawh se. Amen,” tiin [Rom 1: 25]. Chu chu humanist-ho ngaihdan a ni. 

*Pathian Awm Rinna [Theism].* Theism ngaihdan chuan Pathian awm a ring a, chu mi atana siam chu i ni a ti bawk. Chu thlirna chu Bible pawhin min zirtir chiah bawk. “Theism” tih chu Theo tih aṭanga lak niin, Greek ṭawnga “Pathian” tihna a ni. 

Bible lehlin thenkhat chuan Kolossa 1: 16 hi hetiang hian an letling, “Engkim tan, thil zawng zawng, chunga mi leh hnuaia mi, hmuh theih leh hmuh theih loh te chu … amah aṭanga inṭan niin an nihna chu amahah an hmu” tiin an sawi. Han en nawn teh. Engkim – engkim mai chu – Pathian siam niin Pathian tana siam an ni. 

Nilengin, nitinin, thlirna hrang hrangte chu nangmah hneh tum chein an inbuan tup tup a. Mahse thudik tak chu hei hi a ni, Pathianin ama tana a siam i ni. Chu chu vuan tlat la – chu mi atang chuan mihring nun hian awmzia a nei niin i hria ang. 

Ngaihtuah zui atan. 

Ringtute tan pawh mi tam ber ngaihdan chu a itawm chang a awm leh nge nge ṭhin. Leilung kalphung chawisanna [Naturalism]-in nge mihring nun chawi sanna [humanism] zawk chuan hip zawk che? Eng vangin nge? 

Leilung dinhmun i thlir chang chuan Pathian a awm tih finfiahna chu engtin nge i hmuh? 

Pathianin a siam che a, ama tan a siam che tih hriatna chuan i tan awmzia engnge a neih ve? 

[ *Lettu:* Peka]

No comments:

Post a Comment

INREM LOH LAIA ZAHNA HLAWH DAN

_Hma Hun Eng Zawk Nei Turin_ - Rick Warren - November 22, 2026 _"Tangkarua leh rangkachak aiin hmingṭhatna leh zahna hi an ...