Tuesday, August 2, 2022

INTIHSIAKNA ṬHA CHU BEI RAWH

1 Tim 6:12

PP. Vanlalthansanga



Thuhmahruai

Paulan ‘Lalpaa ka fa duhtak leh rinawm’(1 Kor 4:17) a tih Timothea hnenah ‘intihsiakna ṭha chu bei rawh’ a ti mauh mai a. Engvanga intihsiakna chu hmachhawn tur nge a nih? Chu intihsiaknaah chuan a ṭha leh ṭhalo te a awm thei dawn em ni? Engtin nge intihsiakna ṭha chu a beih ang tih te kan ngaihtuahho dawn a ni. 

Timothea nu hi Juda a ni a, a pa erawh chu Grik mi a ni. Asia rama ringtu hmasa pawl, Paulan rawngbawlpui tura a hruaite zinga tlangval fel tak a ni. He lehkhaah hian Paulan a ngaih pawimawh thil pathum a ziak: 1) Kohhran zirtirna diklo laka fimkhur tur. Juda-te leh hnam dang zirtirna inchawhpawlh thil mak tak tak inzirtirna a darh zau hle a. Kan khawvel hmuh theih hi sual hlawm a ni a; chuvangin, chhandam nih theih nan thu ril hriat tur a awm a, chu chu hriat ngei tur a ni; ei tur ṭhenkhat laka insuma, nupui pasal pawh inneih tur a ni lo tih te an zirtirna tlangpui a ni. 2) Kohhran inawp dan tur te, kohhran hruaitute chu eng ang mi nge nih tur tih te, inkhawm dan tur te a sawi fiah 3) Isua Krista bawih ṭha nih dan tur Timothea a hrilh a, ringtu chi hrang hrang laka awm dan tur a hrilh bawk.

Paulan intihsiakna a tih hi eng nge ni?

Paulan intihsiakna ṭawng kam a hman uarna chhan chu Paula hunlaia Greek miten intihsiakna hmanga infiamna an uar em vang a ni pakhat a ni. Rom sawrkarna hnuaiah awm mahse Greek mite khan kawng tam takin khatih hunlai khan khawvelah ro an la rel a ni. Greek mite chuan infiamna an ngaisang em em a, Olympic pawh Greek mite tihchhuah a ni a. Korinth khawpuiah pawh intihsiakna pui tak (Isthmian games) an kalpui ṭhin a ni. Chung intihsiaknaa tel tur chuan infiammi te chuan theihtawp tak meuh an chhuah ṭhin a ni. Chung zingah chuan intlansiakna kha a lar ber pawl a ni a, Paula pawhin intlansiakna hi ringtu nun nen a rawn hmehbel nasa hle a ni. 1 Kor 9:24-25 ah chuan, “Intlansiakhote chu an zain an tlan a, nimahsela pakhat chauhvin lawmman a hmu ṭhin tih in hre lo vem ni? In hmuh theih nan chutiang takin tlan rawh u. Tin, intihsiaknaahte chuan a bei ṭalh ṭalh apiang chu engkimah an insum ṭhin a ni” a ti bawk. Tunlaiah erawh chuan intihsiakna hrang hrang a awm a ni kan ti thei ang. Sum leh pai tlansiaknate, in ropui neih leh lirthei neih ropuisiaknate leh intih tunlaisiakna leh a dang hrang hrang a awm ang. Chung intlansiakna kawng hrang hrang zingah chuan Paulan Timothea hnena a lo sawi angin keini ṭhalaite chuan ‘intihsiakna ṭha’ rinna intihsiakna chauh hi kan bei tur a ni dawn lawm ni? 

Paulan chanchin Ṭha hril turin Timothea a tir chhuak 

Paulan Korinth khuaa mite hnenah, “Chu mi avang chuan Timothea, Lalpaa ka fa duhtak leh rinawm chu in hnenah ka rawn tir a ni; ani chuan Kristaa ka awm dan, ram tina kohhranho pawl tina ka zirtir ṭhin ang hi a hriattir leh ang che u” tiin. (1 Kor 4:17). Tin, Philippi khua mite hnenah pawh, “Nimahsela, in chanchin ka hriata, ka thlamuan ve theihna turin, reilo te chinah Timothea hi in hnena rawn tirh Lalpa Isuaah chuan ka beisei a ni” a ti bawk. Philippi 2:19

Intihsiakna Ṭha bei zel turin Timothea a fuih

Paulan Korinth khua mite hnena lehkha a thawnnaah khan intihsiakna chugchang pawh a sawilang a, he khawvel thila intihsiakna chungchang pawh a sawi a ni, “Anni zawngin lallukhum chhe thei hmu turin an bei a, keini erawh chuan lallukhum chhe thei lo hmu turin.” (1 Kor 9:25). Intihsiakna tam tak zingah chuan Paulan intihsiakna ṭha a tih erawh chu rinna intihsiakna hi a ni a. Chuvangin, Timothea hnenah pawh, “Nimahsela, nang, Pathian mi, chung thilte chu tlansan la, felna te, Pathian ngaihsakna te, rinna te, hmangaihna te, dawhtheihna te, thuhnuairawlhna te um zel rawh. Rinna intihsiakna ṭha chu bei la, chatuan nunna chu vuan rawh; chu mi chang turin koh i ni a; hretu tam takte mithmuhah ṭanna ṭha chu i ṭan tawh kha” a ti a ni. (1 Tim 6:11-12)

Rinna intihsiakna ṭha kan beihna kawngah chuan theihtawp chhuaha mahni inthunun pawh a ngai a ni. Paulan a ma nun a\angin min zirtir leh ta. “Chutichuan tiam chin lam panin ka tlan ngat ngat a ni, boruak mai hnek lovin mahni ka inhnek zawk \hin a. Chuvang chuan ka taksa ka tichhel a, ka thuhnuaiah ka dah tawh a ni, chutilochuan midangte hnena ka tlangaupui hnu pawhin eng emaw tiin keimah ngei hi paih thlakin ka awm dah ang e.” (1 Kor 9:26-27).

Entawn tur ṭha tak min hnutchhiah tu Paulan, “Chuti chuan mi zir turin ka ngen a che u” a tih ang hian Paulan intlansiakna kawng a zawh dan hi i zir ve ang u hmiang. Intlansiakna kawng chu a lo zawh ve nasa hle mai. A tlansiakna kawng kha hrehawm a ti ve hle ṭhin mai. Chu rinnna intihsiakna \ha chu a beihna kawngah chuan Thlarau Thianghlimin, ‘Phuarna leh hrehawmnain a hmuak a che,” tiin khaw tinah mi hriattir ṭhin a ti hial a. (Tirh 20:23). Amaherawh chu hrehawm tih chang awm mahse chhel takin intihsiakna ṭha chu a bei zel a ni. “Nimahsela ka tlansiakna kawng ka hmabak hlen tur leh, Pathian khawngaihna Chanchin Ṭha hriattir tur, Lalpa Isua hnenah kha mi rawngbawl hna ka hmuh kha thawk zo phawt ila, ka nun pawh thlakhlelh tlakah ka ruat lo ve” a ti a ni. (Tirh 20:24).

Chutichuan, intihsiakna beih dan tur pawh a rawn sawi zela, “Intihsiaknaahte pawh chuan miin bei mah sela, dan angin a beihloh chuan khumtirin a awm ngai lo va.” (2 Tim 2:5). Keini pawhin kan intihsiaknaah hian Krista duhdan ngai pawimawh ila, chutichuan kan tlansiaknaah chuan khumtirin kan awm ve thei mial dawn a ni. 

Tlangkawmna

A tawp tawpah chuan Paulan ama nun chhungril tak tak chu a rawn phawrh chhuak ta a. “Intihsiakna ṭha chu ka bei zo tawh a, ka tlansiakna kawng ka hlen tawh a, rinna chu ka vawng reng tawh a ni” a ti. (2 Tim 4:7). Kan hun hnuhnung lamah Paula ang hian kan sawi ve thei angem? Heb 12:1-2 hmang hian tlang i kawm teh ang, “Chutichuan chhumpui nasa tak ang thlirtuten min hual vel avang hian, min tihnawk apiang leh sual keimahnia bet tlat chu i dah ve ang u, tin, Isua, kan rinna siamtu leh tifamkimtu lam chu enin, kan hmaa intlaksiakna tur awmah hian chhel takin i tlan zel ang u. Ani chuan a hmaa hlimna awm avang chuan mualphona chu ngainepin kraws chu a tuar a, Pathian lalṭhutphah dinglamah khian a han ṭhu ta a.” 

No comments:

Post a Comment

INREM LOH LAIA ZAHNA HLAWH DAN

_Hma Hun Eng Zawk Nei Turin_ - Rick Warren - November 22, 2026 _"Tangkarua leh rangkachak aiin hmingṭhatna leh zahna hi an ...